czwartek, 11 sierpień 2011 02:35

Łukasz Reszczyński: Wywiadowcza wojna Polski

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

peplonski


  Łukasz Reszczyński

Recenzja: Andrzej Pepłoński, Wojna o tajemnice. W tajnej służbie Drugiej Rzeczypospolitej 1918-1944, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011, 521 ss.

Książka krakowskiego Wydawnictwa Literackiego to najnowsza praca poświęcona dziejom polskiego wywiadu wojskowego w okresie międzywojennym, skupionego ówcześnie w Oddziale II Sztabu Głównego (Generalnego). Jej podstawową zaletą, sprawiającą, że można sięgnąć po nią praktycznie „w ciemno”, jest osoba autora. Profesor Andrzej Pepłoński to niewątpliwie czołowy polski badacz dziejów służb specjalnych Rzeczypospolitej okresu międzywojennego, o czym świadczą jego liczne monografie [1] i artykuły w czasopismach naukowych. Jakość jego dotychczasowych prac sprawia, że należy traktować go jako niekwestionowany autorytet w dziedzinie historii polskiego wywiadu wojskowego okresu międzywojennego.

„Wojna o tajemnice…” to praca popularnonaukowa, w swojej konstrukcji i treści przystosowana dla szerszego grona czytelników. Pod względem materiału stanowi ona swoiste kompendium wiedzy na temat funkcjonowania wywiadu wojskowego Drugiej Rzeczypospolitej. Autor przedstawia losy kształtowania się struktur późniejszej popularnej „dwójki” od wczesnych lat istnienia Drugiej Rzeczypospolitej (sięgając również do lat wcześniejszych) do roku 1944. Praca Andrzeja Pepłońskiego stanowi zatem swoiste podsumowanie jego dotychczasowych badań w zakresie dziejów polskich służb wywiadu wojskowego w danym okresie. Jej popularnonaukowy charakter jest istotnym krokiem w kierunku popularyzacji tejże tematyki, zaś niekiedy zawiłe kwestie dotyczące chociażby struktur Oddziału II, przedstawione są w sposób jasny, który nie powinien nastręczyć kłopotów czytelnikowi stykającemu się z tematyką wywiadu po raz pierwszy.

Losy jak i ocena działalności polskiego wywiadu wojskowego w okresie międzywojennym nadal nie doczekały się w pełni wyczerpującej temat literatury. Jak podkreśla się, wynika to przede wszystkim z niedostępności do akt „dwójki” w okresie PRL, a także stosunkowo niewielkiej popularności tego tematu wśród polskich badaczy. Fakt ten może zastanawiać, zwłaszcza, że działalność Oddziału II przynosiła stronie polskiej niezwykle duże korzyści, w postaci cennego materiału wywiadowczego, co sprawiało, że współpraca z polskimi służbami wywiadowczymi była atrakcyjna nie tylko dla ówczesnych państw sąsiedzkich, ale także Wielkiej Brytanii, Francji i Stanów Zjednoczonych [2].

Mimo, że najnowsza praca Andrzeja Pepłońskiego  nie wnosi nic nowego do dotychczasowej wiedzy na temat działalności i struktur Oddziału II (w znaczącej części opracowanej przez tego autora we wcześniejszych publikacjach), stanowi ona jak już wspomniano, kompendium wiedzy, które jest znakomitym przyczynkiem dla dalszych dociekań w tym temacie.

Działalność wywiadu każdego państwa stanowi znakomity obraz jego rzeczywistych  założeń polityki zagranicznej. Na tej podstawie można dość łatwo określić „samoświadomość geopolityczną” danego kraju. Ponadto, często zdarza się, że oficerowie wywiadu to wytrawni geopolitycy, czego przykładem jest chociażby postać kpt. Jerzego Niezbrzyckiego (piszącego m.in. pod pseudonimem Ryszard Wraga), wieloletniego szefa Referatu „Wschód”, po wojnie zaś wybitnego sowietologa, z którego wiedzy korzystała choćby amerykańska Centralna Agencja Wywiadowcza.

Książka do nabycia w księgarni internetowej Wydawnictwa.

____________________________________________

1 Z pozycji autorstwa A. Pepłońskiego vide chociażby: Wywiad a dyplomacja II Rzeczypospolitej, Toruń 2004; Kontrwywiad II Rzeczypospolitej, Warszawa 2002; Wywiad Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie 1939-1945, Warszawa 1995; Wywiad Polski na ZSRR, Warszawa 1996; Między Warszawą a Tokio: polsko – japońska współpraca wywiadowcza 1904-1944, Toruń 2009.

2 Warto nadmienić, że z efektów prac polskich wywiadowców korzystali również m.in. Niemcy, Japończycy oraz Rosjanie, wysoko oceniając efektywność polskiej „dwójki”. Nie można również pominąć jednego z największych sukcesów Oddziału II, jakim było rozszyfrowanie niemieckiej Enigmy.

 

 

Czytany 8233 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04