poniedziałek, 13 czerwiec 2011 08:30

Krzysztof Kokoszczyński: Przyszłość european dream wg Anthony'ego Giddensa

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

giddens


  Krzysztof Kokoszczyński

Recenzja: Anthony Giddens, Europa w epoce globalnej, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009, 280 ss.

Anthony Giddens jest autorem wybitnie zasłużonym dla nauk społecznych. Socjolog z wykształcenia, lewicujący w swych poglądach politycznych, współtworzył program platformy. „New Labour” Tony’ego Blaira i Gerharda Schroedera, którego celem miało być odnowienie europejskiej lewicy. Przedmiotem tej recenzji jednak jest jego nowo wydana na rynku polskim książka „Europa w epoce globalnej”.

W swojej pracy Giddens analizuje systemy opieki społecznej (właśc. „social welfare”) w Europie i przedstawia swoje zalecenia dla ich rozwoju. Autor wybrał opiekę społeczną na przedmiot swojej analizy, ponieważ uznał, że właśnie podejście do jednostki (i, w konsekwencji, jej pracy, czasu wolnego, edukacji i rozwoju) jest tym, co odróżnia Europę od Stanów Zjednoczonych. W 7 rozdziałach „Europy…” Giddens krótko opisuje europejskie systemy polityki społecznej w różnych ich aspektach (jak np. wspieranie bezrobotnych, opieka nad dziećmi, edukacja), które następnie łączy z szerszymi ideami: solidarności, wielokulturowości, praw człowieka, ekologii itp. Ten zabieg skłania do refleksji na temat powiązań pomiędzy dość praktyczną w swej naturze polityka społeczną a szerszymi ideami humanizmu i istoty europejskości.

Książka Giddensa jest dla czytelnika świetnym wprowadzeniem do debaty o polityce społecznej w Europie. Jej przystępny język i krótka forma dobrze zarysowują główne zalety i wady omawianych systemów, nie przytłaczając czytelnika nadmiarem informacji i danych. W poszczególnych częściach swojej pracy Anthony Giddens zachowuje lekkość pióra, co pozwala mu utrzymać uwagę czytelnika nawet nie będącego znawcą w zarysowanym temacie merytorycznym. Jednocześnie, dla wszystkich zainteresowanych pogłębieniem wiedzy w zakresie szerszym, niż prezentowany w tej pracy, autor umieszcza odnośniki do odpowiednich tekstów.

Anthony Giddens, co może być ważne dla polskich czytelników, wykazuje się również zrozumieniem specyfiki społeczno-politycznej nowych państw członkowskich i wpływu, jaki wywarło na nie pozostawanie przez 50 lat w systemie monopartyjnym; nie pomija ich w swojej analizie. Cała analiza jest dosyć lewicowa w swojej wymowie, ale Giddens nie postuluje ślepego zwiększenia roli państwa w życiu obywateli, o co czasem oskarżają lewicę prawicowi publicyści. Naukowiec, zgodnie z angielskim powiedzeniem „work smarter, not harder” zwraca uwagę na te obszary, w których polityka społeczna w państwach UE jest przeżytkiem z dawnych czasów i wymaga zaktualizowania w obecnym, globalnym i wzajemnie połączonym świecie.

Giddens jest również zwolennikiem Unii Europejskiej, ale krytycznym: jego sugestie na temat jej możliwych przeobrażeń w przyszłości są zbliżone do idei federalistów (Unia jako bliska federacja ciągle niezależnych państw). Z tego to punktu widzenia wywodzą się jego sugestie na temat przyszłego zaangażowania unijnego w politykę społeczną państw członkowskich: postulują zaangażowanie, ale nie daje się ponieść wyobraźni i pozostawia je wiarygodnymi.

Jedną z tez, wysuniętych przez Giddensa, jest to, że my, Europejczycy, zapominamy często o konieczności podejmowania projektów, których efekty można zaobserwować dopiero po latach. Ta teza stała się szczególnie prawdziwa po kryzysie gospodarczym. Analityk zwraca uwagę na fakt, że projektowane przez polityków długoterminowe projekty są ciężko rozumiane przez wyborców, zwłaszcza w sytuacji, gdy wydanie każdego eurocenta znajduje się pod ścisłą obserwacją instytucji światowych, a także krytycznej opozycji politycznej.

Giddens w swojej pracy, wydanej oryginalnie jeszcze przed kryzysem (w 2007 roku), nie bierze pod uwagę problemów finansowych współczesnej Europy. Jednak to nie odbiera znaczenia jego argumentom; przeciwnie, może wręcz je dodawać, jako że ma on spojrzenie nie skażone paniką mediów. Jednym z ważniejszych projektów długoterminowych, postulowanych przez Giddensa, jest troska o wszechstronny rozwój pracownika, tak by nie był on przypisany do jednej tylko roli, by był elastyczny na rynku pracy („flexicurity”). Te jego pomysły znalazły idealne wręcz odzwierciedlenie w europejskiej odpowiedzi na kryzys, platformie Europa 2020 [1], co pokazuje, że słowa Giddensa pozostają nadal aktualne mimo ogromu kryzysu finansowego. Tym samym to najlepsza z możliwych rekomendacji jego pracy.

Książka do nabycia w księgarni internetowej Wydanictwa Naukowego PWN.


____________________________
1 http://ec.europa.eu/europe2020/index_pl.htm

Czytany 6266 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04