piątek, 22 luty 2013 07:35

POLACY NA WILEŃSZCZYŹNIE 1990-2012

Oceń ten artykuł
(0 głosów)

polacy_na_wilenszczyznie_small  ECAG

 

Oddajemy w ręce Czytelników kolejną pozycję analityczno-naukową Europejskiego Centrum Analiz Geopolitycznych, która tym razem została poświęcona problematyce funkcjonowania mniejszości polskiej na Wileńszczyźnie w latach 1990–2012. Książka została opracowana przez dr Krzysztofa Kawęckiego, jednego z ciekawszych autorów kolejnego pokolenia polskich naukowców, zajmujących się kwestiami mniejszości narodowych. 

 

 

 

SPIS TREŚCI:polacy_na_wilenszczyznie

Od Wydawcy

Wstęp

Rozdział I. Cienie historii

Rozdział II. Gra pozorów

Rozdział III. Skazani na siebie

Rozdział IV. Polskie organizacje

Rozdział V. Przywracanie pamięci

Zakończenie

Aneksy źródłowe

 

Fragment recenzji

Czy Polacy na Litwie nie podzielą losu Polaków na Kowieńszczyźnie? Czy nie ulegną procesowi stopniowego wynaradawiania? Wszak powszechna na Litwie teza, że nie ma tam Polaków, a tylko spolonizowani Litwini, jest propagandowym uzasadnieniem dla takiej opinii. Z tego względu książka Krzysztofa Kawęckiego może wstrząsnąć polską opinią publiczną i odegrać wielką pozytywną rolę, rolę katalizatora zmiany polskiej polityki wobec mniejszości polskiej na Litwie.

prof. dr hab. Tadeusz Marczak


ZE WSTĘPU

W powszechnym odbiorze Wileńszczyzna to obszar znajdujący się obecnie na terytorium Litwy, co spowodowane jest zapewne przynależnością do tego państwa Wilna. Tymczasem zasięg terytorialny Wileńszczyzny jest znacznie szerszy. W okresie między-wojennym pojęcie to było tożsame z Litwą Środkową, która w 1922 r. została inkorporowana do państwa polskiego. Zgodnie z przyjętym podziałem administracyjnym II Rzeczypospolitej obszar ten został podzielony pomiędzy nowo utworzone województwa wileńskie i nowogródzkie.

Badacze geografii politycznej zwracają uwagę, że precyzyjne określenie zasięgu Wileńszczyzny jest zadaniem niezwykle trudnym. Generalnie przyjmuje się, że Wileńszczyzna jest obszarem scalającym cztery historyczne jednostki terytorialne – byłą gubernię wileńską, województwo wileńskie, województwo nowogródzkie i obwód grodzieński. Wprowadzony w życie w 1939 r. porządek terytorialny nie zlikwidował problemu geopolitycznego Wileńszczyzny, a to między innymi z uwagi na utrzymujące się zwarte skupisko ludności narodowości polskiej [1].

Problem geopolityczny Wileńszczyzny początku XXI wieku jest konsekwencją układu Ribbentrop-Mołotow, w wyniku którego obszar ten znalazł się na terytorium Związku Radzieckiego. Od początków lat 90. ubiegłego stulecia – rozdzielona Wileńszczyzna przynależy do dwóch państw Litwy i Białorusi.

Niniejsze opracowanie jest próbą syntetycznego opisu sytuacji większości polskiej na Wileńszczyźnie, która zamieszkuje Republikę Litewską. Początkową cezurę stanowi rok 1990. Wówczas to, 11 marca, Rada Najwyższa Litwy ogłosiła niepodległość tego kraju. Pracę zamyka rok 2012, który może stanowić przełom w dziejach społeczności polskiej na Wileńszczyźnie. W tym r. Akcja Wyborcza Polaków na Litwie przekroczyła po raz pierwszy 5-procentowy próg wyborczy i weszła do koalicji rządowej. Nie musi to oznaczać porzucenia przez władze litewskie polityki dyskryminacji mniejszości polskiej, ale stwarza nową perspektywę w walce o tożsamość narodową i prawa obywatelskie.

Zasadnicza teza książki sprowadza się do stwierdzenia, że w obliczu systemowej lituanizacji prowadzonej przez państwo litewskie III  Rzeczypospolita nie zdała egzaminu, poświęcając prawa Rodaków w imię dobrosąsiedzkich stosunków z Republiką Litewską. Jeden z rozdziałów poświęcono działalności polskich organizacji politycznych (AWPL), społecznych, kulturalnych. Aktywność społeczności polskiej na Wileńszczyźnie, jej przedsiębiorczość i zdolności organizacyjne oraz kształtowanie się nowej elity to jedno z najciekawszych procesów społecznych wymagających wnikliwych badań socjologicznych.

Pozycja do nabycia TUTAJ.

Książka ukazała się pod patronatem 

MYSL.PL_LOGO1 kresy

prawy mojarodzina

 

sowaZakupy hurtowe dla księgarń:

Ewelina Czechowska
Sowa Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6a, 01-209 Warszawa
tel: + 48 22 431 81 32, kom: +48 600 992 113, fax:+ 48 22 431 81 50

 

 


______________________________
1. M. Kowalski, Wileńszczyzna jako problem geopolityczny w XX wieku, [w:] P. Eberhardt (red.), Problematyka geopolityczna Ziem Polskich, „Prace Geograficzne” 218, Warszawa 2008.

Czytany 12185 razy Ostatnio zmieniany środa, 04 marzec 2015 08:46