poniedziałek, 21 styczeń 2013 08:24

Gracjan Cimek: BRICS - alternatywne rozwiązanie

Oceń ten artykuł
(1 głos)

BRICS-LOGO dr Gracjan Cimek

Prognozy, które chciałyby w BRICS widzieć amorficzny klub przypadkowych państw po raz kolejny trafiają kulą w płot. Poszerzenie współpracy o wymiar bezpieczeństwa wskazuje na wolę wzmocnienia tej struktury, kontestującej model neoliberalizmu i hegemonii USA, którego to państwa nie przypadkowo nie dopuszczono do statusu obserwatora w 2009 roku.

10 stycznia 2013 roku na spotkaniu grupy państw skupionych w BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA) w New Delhi pierwszy raz odbyło się autonomiczne posiedzenie Szefów Narodowych Rad Bezpieczeństwa [1]. Spotkanie w Indiach jest wstępem do 5 szczytu organizacji, który odbędzie w marcu 2013 w Durbanie w Republice Południowej Afryki. Jest to zapowiedź rozwoju struktury w kierunku nowych wymiarów współpracy obejmujących obszar bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu. Sugeruje to wolę zmniejszania różnic i dotychczasowych rozbieżności dotyczących tej sfery. Ten wymiar ma się stać priorytetowym tematem zbliżającego się szczytu.

Dyskusje koncentrowały się na ważnych wydarzeniach regionalnych i globalnych. Przede wszystkim omawiano procesy w Azji Zachodniej i Północnej Afryce; kwestie Syrii, Libii i Mali, jako punkty zapalne w polityce międzynarodowej. Przedstawiciele organów bezpieczeństwa BRICS omawiali sposoby wzmocnienia współpracy i koordynacji w kwestiach bezpieczeństwa cybernetycznego, terroryzmu, piractwa i innych zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego. W trakcie spotkania omówiono także ideę stworzenia banku BRICS finansującego rozwój infrastruktury, które ma być drugim istotnym elementem szczytu w Durbanie.

W związku z napięciem w Syrii jednogłośnie stwierdzono, że ​ to syryjscy obywatele powinni mieć prawo wyboru swojej przyszłości, i że społeczność międzynarodowa może być tylko moderatorem dialogu wewnętrznego. Podkreślono pogorszenie się sytuacji i nasilenie przemocy. Wielkim problemem dla wszystkich jest wzrost sił ekstremistycznych i terrorystycznych w regionie. Strony uzgodniły, że wszyscy Syryjczycy muszą określić przyszły los ich kraju, ale bez używania militarnych rozwiązań nie odpowiadającym tego rodzaju problemom. Jest to kolejny znak solidarnej niezgody państw grupujących 43% ludności świata dla militaryzmu naruszającego idee suwerenności państwa jako podstawowej zasady prawa międzynarodowego, a także zasady podwójnych standardów, w których ekstremistów nazywa się raz „bojownikami o wolność” , a w drugim wypadku „terrorystami”.

Chociaż amerykański bank Goldman Sachs, twórca określenia BRIC, życzeniowo zakładał, że klub będzie miał charakter agregatu kumulującego wartości ilościowe ograniczone do wymiarów ekonomicznych i będzie zgodny z ideałami neoliberalnej globalizacji, praktyka od 2006 roku przekonała, że przyjmuje on rolę klubu politycznego o aspiracjach reformistycznych. Propozycję podjęcia dialogu politycznego w tej formule przedstawił prezydent Rosji, Władimir Putin we wrześniu 2006 r. Największa rolę w rozwoju współpracy odegrali minister spraw zagranicznych, Siergiej Ławrow oraz Brazylii, Celso Amorim [2]. Teraz do współpracy gospodarczej i politycznej dochodzi tematyka bezpieczeństwa.

Prognozy, które chciałyby w BRICS widzieć amorficzny klub przypadkowych państw po raz kolejny trafiają kulą w płot. W renomowany piśmie „Foreign Affairs” argumentowano zabawnie, że skoro Rosja najsłabiej rozwija się ekonomicznie wśród państw BRICS to pozostaje członkiem tego klubu „tylko dlatego, że termin brzmi lepiej z R” [3]. W innej publikacji autorzy zastanawiają się więc jak sobie z tą Rosją poradzić kiedy już przestanie być członkiem grupy, nie zauważając jednocześnie, że wraz z dojściem w grudnia 2010, Republiki Południowej Afryki nie ma już BRIC tylko BRICS [4]. Wskazany poziom debaty sugeruje wielką dezorientację w sprawie zjawiska politycznego, które „nie ma prawa się udać”. Ale prawa zdroworozsądkowe w polityce globalnej nie działają.

Poszerzenie współpracy o wymiar bezpieczeństwa wskazuje na wolę wzmocnienia struktury kontestującej model neoliberalizmu i hegemonii USA, którego to państwa nie przypadkowo nie dopuszczono do statusu obserwatora w 2009 roku. Stąd narasta refleksja o konsekwencje zmiany podziału mocarstw z Zachodu na Wschód, tym bardziej, że globalne przebudzenie polityczne uniemożliwia stosowanie starych instrumentów ekonomicznych, politycznych i ideologicznych [5]. A że tonący brzytwy się chwyta, Zachód rozwija nowe fronty konfliktów militarnych: za iskrzącą Syrią, następuje zaognienie na linii Japonia-Chiny, a po upadku Libii rozwija się interwencja w Afryce środkowej pod hasłem przewodnim: „uwaga islamiści w Mali”. Krok w stronę współpracy dotyczącej bezpieczeństwa w ramach BRICS wydaje się ostrzeniem brzytew dostępnych państwom nie chcącym powrotu kolonializmu, który nigdy nic dobrego nie przyniósł nie tylko im, ale większej części ludności świata.

_____________________________________________________________
1 Rajeev Sharma, BRICS NSAs thrash out security agenda for Durban Summit, January 14, 2013, http://indrus.in/articles/2013/01/14/brics_nsas_thrash_out_security_agenda_for_durban_summit_21597.html
2 M. E. Fontele Reis, BRICS: surgimento e evolução,w: O Brasil, os BRICS e a
agenda internacional, Brasília: Fundação Alexandre de Gusmã, 2012..
3 Broken BRICs. Why the Rest stop rising, November/December 2012, „Foreign Affairs”, http://www.foreignaffairs.com/articles/138219/ruchir-sharma/broken-brics
4 B. Judah, J. Kobzowa, N. Popescu, Jak sobie radzić z Rosją po BRIC, Londyn
Warszawa: Europejska Rada Spraw Zagranicznych (European Council on Foreign Relations), Fundacja im. Stefana Batorego., 2011.
5 Jednym z wariantów obrony pozycji Stanów Zjednoczonych jest propozycja wciągnięcia Rosji w orbitę euroatlantycką oraz aktywizację Turcji dla pomocy w umocnieniu pozycji USA w Azji wobec rosnącej potęgi Chin. Z. Brzeziński, Strategic Vision: America and the Crisis of Global Power, 2012.
http://mojoe.msnbc.com/_news/2012/01/23/10216445-an-excerpt-from-dr-zbigniew
brzezinskis-new-book-strategic-vision?lite

Czytany 8666 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04