niedziela, 02 grudzień 2012 10:48

Piotr Woźniak: IRGC - strażnik irańskiego bezpieczeństwa

Oceń ten artykuł
(3 głosów)

IRGC-logo


  Piotr Woźniak

Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej, powszechnie znany jako IRGC, jest najbardziej wpływową instytucją w irańskim systemie politycznym. W dużej mierze, zdolność Iranu do projekcji siły na arenie międzynarodowej i utrzymania stabilności wewnętrznej spoczywa na tej elitarnej sile wojskowej. Oczywiście i ona nie jest całkowicie odporna na spory polityczne lub rywalizację wewnątrz instytucjonalną.

Pochodzenie i ewolucja

Ze względu na istnienie kilku potężnych, często ze sobą konkurujących instytucji, irański system polityczny jest bardzo złożony. Niewątpliwie najpotężniejszą instytucją w tym systemie jest IRGC. Korpus został stworzony przez elity urzędnicze po rewolucji w 1979 r. w celu ochrony nowo powstałego systemu. Swoją wiodąca rolę udowodnił już podczas wojny irańsko-irackiej.

Pomimo tego, iż na początku szeregi Pasdaranów nie były zbyt liczne, obecnie Islamski Korpus Strażników Rewolucji liczy około miliona żołnierzy (wg danych francuskich z 2005 r.). Zgodnie z raportami z 2012 r., wykonanymi na potrzeby amerykańskiego think-tanku Stratfor, obejmuje on około 125 tys. członków i nadal czerpie swoją legitymizację z elity urzędniczej. Na czele organizacji stoi Najwyższy Przywódca Iranu ajatollah Ali Chamenei. Ta zależność przyczyniła się również do nieograniczonej władzy, jaką posiada IRGC.

W rezultacie, IRGC zyskał przewagę nad innymi ośrodkami, takimi jak Artesh (armia), wywiad cywilny, a nawet Ministerstwo Wywiadu i Bezpieczeństwa Narodowego. W ostatnich dziesięcioleciu IRGC dodatkowo rozszerzyło swoje wpływy na działy gospodarki narodowej.

Wielu dowódców tej formacji stosunkowo wcześnie przechodzi na emeryturę – zwykle w wieku około 50 lat – i dołącza do politycznej i gospodarczej elity Iranu. Ponadto Korpus generuje przychody przez nielegalne kanały. M.in. mówi się gigantycznych operacjach przemytniczych. Dotyczy to zwłaszcza broni, towarów luksusowych, ale też narkotyków (zwłaszcza afgańskiej heroiny). Ponadto A. Chamenei podjął kroki w celu uniknięcia rotacji na wyższym szczeblu kierownictwa oddziałów IRGC, co zapewnia sporą stabilizację, przede wszystkim w wewnątrz organizacji.

Ciśnienie zewnętrzne

Od co najmniej dwóch dekad, IRGC odegrał nie tylko wiodącą rolę w rozwoju gospodarczym kraju, ale zaznaczył swoje istnienie w działaniach i operacjach (także terrorystycznych) mających na celu wzmocnienie regionalnej pozycji Iranu. Ostatnie wydarzenia w Syrii, która była sojusznikiem Iranu od wielu lat, wywołały niezadowolenie wielu oficerów wyższego szczebla Korpusu.

Najbardziej prawdopodobne jest to, że wyżsi przywódcy Pasdaranu chcieliby większego zaangażowania IRGC w Syrii. Prawdopodobnie to rozdarcie przechodzi na linii pomiędzy najwyższym przywódcą duchownym (naczelnym wodzem Korpusu), a prezydentem. Ustalenie, jak duża jest ta różnica zdań, jest jednak dość trudne. Wewnętrzne funkcjonowanie irańskiego reżimu, zwłaszcza jego gwaranta bezpieczeństwa, jest wysoce nieprzezroczyste.

Ponadto sytuację komplikuje rosnąca różnica pomiędzy wywiadem IRGC, kierowanym przez duchownego Hosseina Taeba, a resztą Korpusu. "Duchowny szef" odpowiada bezpośrednio przed A. Chameneim.

Terroryzm

W strukturach organizacyjnych Pasdaranów szczególne miejsce przypada, powstałym w roku 1991 r., siłom specjalnego przeznaczenia „Ku-at-al-Kuds”. Celem elitarnej, liczącej ok. 15 tys. żołnierzy formacji (zwanej na Zachodzie – „Qods”) jest prowadzenie operacji specjalnych poza granicami Iranu, polegających na przygotowaniu akcji sabotażowo-dywersyjnych, wymierzonych w przeciwników Iranu oraz na tropieniu i likwidacji działającej za granicą irańskiej opozycji. Do najgłośniejszych akcji można zaliczyć dokonane w 1991 r. w Paryżu zabójstwo byłego premiera Iranu Szapura Bahtiara oraz przebywającego w Berlinie lidera Demokratycznej Partii Irańskiego Kurdystanu Sadecha Szarafa-Kidi.

Na początku 2012 roku media sporo poświęciły czasu informacji o szczególnej ochronie, jaką Izrael otoczył swoje ambasady i przedstawicielstwa za granicą. Jak podała angielska gazeta The Sunday Times, Szabak (Służba Bezpieczeństwa Ogólnego Izraela) wysłała tam swoich byłych pracowników. Obawy spowodowane były zamachami terrorystycznymi wymierzonymi w izraelskich dyplomatów w Bangkoku, Delhi i Tbilisi.

Izrael był przekonany, że stał za tym irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej. Należy pamiętać, iż szkolenie komandosów-terrorystów narodowości innych niż perska, m.in. Afgańczyków i Libańczyków, było prowadzone przez Pasdaranów już w latach 80. Warto zaznaczyć, iż wśród wspieranych organizacji znajduje się m.in. Hezbollah. Irańscy specjaliści od zadań specjalnych czynnie wspierali także Dżihad w Egipcie, Turcji i Czeczenii.

Podmiot polityczny

Irańska konstytucja zabrania Strażnikom Rewolucji angażowania się w politykę, ale biorąc pod uwagę ich wszechobecność w sprawach politycznych, gospodarczych i bezpieczeństwa, ewolucja Korpusu jako podmiotu politycznego prawdopodobnie, będzie nieunikniona. Ponadto IRGC uznał się za prawowitego spadkobiercę rewolucji i „zbawiciela” republiki. Takie myślenie uzasadnia dostarczanie przez Korpus doświadczonych oficerów "po 50-tce" do administracji w sektorze cywilnym.

Wnioski

Wszelkie odniesienia do stanowiska IRGC w sprawie konkretnego zagadnienia reprezentuje większość Korpusu, a nie całość grupy. Wszelkie odniesienia względem IRGC przez instytucjonalne interesy, reprezentuje większość dowódców i oficerów. Różnice zdań na pewno istnieją, ale do tej pory te różnice nie objawiły się jako podstawowe podziały w tej elitarnej organizacji militarnej. Podczas gdy jej spójność może zostać zakwestionowana w przyszłości, wydaje się, że obecnie, a przynajmniej na razie, "Korpus" jest nienaruszony.

Korpus pozostaje najskuteczniejszym elementem irańskiego aparatu państwowego, a więc strażnikiem irańskiego bezpieczeństwa.

Tekst powstał przy współpracy z Forum Żydów Polskich

Źródła:
http://www.stratfor.com/countries/iran/analysis
http://www.mon.gov.pl/pl/artykul/480
http://terroryzm.wsiz.pl/artykuly,Pasdarani-%E2%80%93-straznicy-islamskiej-rewolucji.html
http://polish.ruvr.ru/2012_02_19/66437231/

Czytany 6186 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04